Tien vragen over de penopauze, beantwoord door professor Bo Coolsaet, de befaamde uro-androloog.

1. Is de penopauze een mythe?
'Dat hangt ervan af wat je precies bedoelt', nuanceert professor Coolsaet. 'Als je onder penopauze verstaat dat een man op z'n vijftigste plots geen man meer is, dan is het natuurlijk een mythe. Maar er verandert wel degelijk iets bij mannen, net zoals bij vrouwen. Het grote verschil met de menopauze is dat het veel geleidelijker gebeurt. Een vrouw gaat heel plots over van haar vruchtbare periode naar definitieve onvruchtbaarheid. Bij mannen gaat het veel trager. Maar het is hoe dan ook een harde realiteit. Al is de term penopauze nogal ongelukkig, zelf verkies ik de naam andropauze. En in wetenschappelijke termen wordt er gesproken van ADAM: androgen decline in the ageing male, wat neerkomt op vermindering van het mannelijke hormoon.'

 

Stel u voor, krijgen die heren er plots een hele mooie naam voor : ADAM, hoe mannelijk en wij moeten verder met die vreselijke perimenopauze etikette. Bij ons is het ook een afnemen van oestrogeen, dus mag ik dan niet spreken over mijn OESTER-periode? Klinkt wel sjieker. Adam, eigenlijk is het ironisch.

 

2. Wat gebeurt er precies tijdens de penopauze?
'Het mannelijke hormoon, testosteron, begint af te nemen. Dat kan verschillende gevolgen hebben. Het libido gaat meestal achteruit. En ook de erecties zijn niet meer zo stevig als bij een twintiger. Net als de spieren, die beginnen te verslappen. In plaats van een stevig, gespierd lijf krijgen veel mannen ineens veel meer vet. En gek genoeg daalt de hoeveelheid mannelijke hormonen niet alleen, ze wordt ook constanter. Bij jonge mannen schommelt het hormoonpeil nogal. 's Ochtends hebben ze meer testosteron en tijdens het voorjaar ook. Dé topmomenten om seksueel te scoren, zijn dus lenteochtenden. Bij oudere mannen maken de seizoenen niet meer zo'n groot verschil.'

3. Krijgt elke man er last van?
'Niemand ontsnapt eraan, maar het kan wel verschillen van man tot man. Sommige vijftigers zijn fysiek totaal afgeleefd, maar je vindt ook bejaarde mannen die nog in perfecte conditie zijn. Soms krijg ik zeventigers of tachtigers in mijn praktijk die klagen omdat hun penis niet meer zo stijf wordt als toen ze twintig waren. Sorry heren, maar dat is doodnormaal en dat moet je aanvaarden.'

4. Hoe snel gaat het bergaf?
'Bij de meeste gezonde mannen begint het testosteronpeil te dalen vanaf veertig jaar, met ongeveer 1,6 procent per jaar. Rond zijn vijftigste heeft al meer dan één man op tien een duidelijk tekort.'

5. Worden mannen dan vrouwelijker?
'Eigenlijk wel, omdat het evenwicht tussen het oestrogeen en testosteron in je lichaam verstoord raakt. Oudere mannen komen dus meer onder invloed van vrouwelijke hormonen, met verschillende gevolgen van dien. Sommige mannen beginnen borsten te krijgen -- kijk maar eens rond op het strand. En het vet begint zich ook op andere, vrouwelijke lichaamsdelen te stapelen, zoals de heupen en de buik. Ten slotte hebben mannen, net als vrouwen in de menopauze, meer kans op osteoporose.'

6. Kan je er depressief van worden?
'Minder mannelijk hormoon zorgt voor minder seksuele gedrevenheid, minder energie en minder levensvreugde. Onrechtstreeks zijn er daardoor ook meer depressies bij oudere mannen. Het is belangrijk dat je als man aanvaardt dat je lichaam verandert. Mannen verdringen hun kwalen te veel, en ze leven met een soort waanbeeld, alsof ze tot aan de dood omnipotent zullen blijven. Er zijn natuurlijk uitzonderingen -- denk maar aan Pablo Picasso -- maar voor de meeste mannen geldt dat dus niet.'

7. Wat kan je eraan doen?
'Als je merkt dat je mannelijkheid achteruitgaat, omdat je bijvoorbeeld erectiestoornissen krijgt, moet je de moed vinden om je te laten onderzoeken. Neem niet zomaar een pilletje, want een degelijk onderzoek -- van je héle lichaam -- kan van levensbelang zijn. Vaak zijn erectiestoornissen een eerste signaal voor hartproblemen, hoge bloeddruk of suikerziekte. Als na zo'n grondig onderzoek blijkt dat je een tekort aan testosteron hebt, kan je starten met een hormoonkuur. Meestal gebeurt dat met een soort gel die het testosteronpeil weer opkrikt.'

8. Is een hormoonbehandeling gevaarlijk?
'Absoluut niet. Het wordt pas gevaarlijk als er extra testosteron wordt toegediend terwijl het hormoonpeil nog in orde was. Maar verder valt het goed te vergelijken met een hormoonbehandeling die vrouwen krijgen tijdens hun menopauze. De man moet wel goed in de gaten worden gehouden. Om misverstanden te vermijden: je krijgt géén kanker van die testosteronbehandeling. Maar als je toevallig net prostaatkanker begint te ontwikkelen tijdens zo'n behandeling, dan kan dat wel schadelijk zijn. Daarom zijn regelmatige controles noodzakelijk.'

9. Kan je de penopauze voorkomen?
'Helemaal voorkomen kan natuurlijk niet, maar je kunt wel de schade beperken, door gezond te leven. Dat kan je doen door enkele eenvoudige adviezen op te volgen: voldoende bewegen, gezond eten en stress vermijden. Mannen die zich tijdens hun jonge jaren helemaal laten opslorpen door hun carrière, zijn slecht bezig.'

10. Zijn oude mannen slechte minnaars?
'Zeker niet, integendeel zelfs. Als je er als man in slaagt om op een wijze manier oud te worden, kan je ook steeds beter worden in bed. Bij wijze, oude mannen verdwijnen de overdreven carrièredrang, de meeste angsten, de agressie, de dominantie en de focus op hun eigen orgasme. In de plaats daarvoor krijgen ze meer tijd en tederheid. Zo kunnen ze uitgroeien tot de ideale liefdespartner.'

Zo mijn koffietje is op, dit moet ik even laten bezinken. Morgen kom ik zeker met een wederwoord voor de heer Coolsaet, er zitten een paar opmerkingen te sudderen, maar ook ik heb geleerd om deze op een wijze manier te geven: zonder carrieredrang, zonder angst, agressie en gefocus op mijn orgasme-gelijk. Ik zal de heren van antwoord dienen met meer tijd en tederheid...